Po 80 latach badań wiemy, jak natura tworzy penicylinę
wczoraj, 11:58Trzeba było 80 lat badań od momentu, gdy naukowcy z Uniwersytetu Oksfordzkiego uczynili penicylinę pierwszym masowo produkowanym antybiotykiem, by w końcu nauka odkryła, w jaki sposób natura tworzy strukturę tego typu antybiotyków. Od końca lat 30. ubiegłego wieku antybiotyki β-laktamowe są jednymi z najważniejszych leków służących zwalczaniu zakażeń bakteryjnych.
Przemoc w epoce wikingów. Nie wszyscy zmarli trafiali na cmentarz
wczoraj, 09:37Mieszkańcy domu na duńskim stanowisku archeologicznym Postgården VI chodzili po podłodze, pod którą znajdował się fragment czaszki małego dziecka. Nie wiemy, czy o tym wiedzieli. Wiemy natomiast, że kość mogła być o około 200 lat starsza od samego budynku. Na łamach Journal of Archaeological Method and Theory ukazał się artykuł opisujący przemoc w Skandynawii, o której dowiadujemy się nie z cmentarzysk, a ze szczątków ludzi, którzy nigdy na nie nie trafili i spoczęli w studniach, jamach, domach czy na podwórzach.
W Austrii i Chinach powstały pierwsze zegary jądrowe
8 października 2026, 10:24W niewielkich kryształach zawierających tor-229 zaczyna się nowy rozdział historii precyzyjnych pomiarów czasu. Dwa niezależne zespoły, europejski i chiński, zbudowały pierwsze zegary jądrowe. Jeden z nich już wykorzystano do poszukiwania śladów ciemnej materii, drugi do pokazania, jak poprawić stabilność nowej technologii. Artykuły opisujące osiągnięcia obu zespołów zostały opublikowane 7 października na łamach Nature.
Jak ludzie kontrolują AI? Pojawiają się problemy znane z wcześniej stosowanych systemów
7 października 2026, 10:44Kluczowym elementem zabezpieczenia przed wymknięciem się sztucznej inteligencji spod kontroli jest włączenie ludzi w proces weryfikacji i zatwierdzania podejmowanych przez AI decyzji. Jednak mechanizm ten będzie nieskuteczny, jeśli projektanci oraz użytkownicy nie zmienią swoich przyzwyczajeń – ostrzegają Margaret Mitchell, Avijt Ghosh i Samir Passi zajmujący się, między innymi, kwestiami etycznymi dotyczącymi AI.
Nadciśnienie napędza chorobę zwyrodnieniową stawów
7 października 2026, 08:54Ból, sztywność stawów oraz coraz większe problemy z poruszaniem się często przypisujemy zużyciu chrząstki stawowej. Przez lata znosi ona obciążenie, więc z czasem musi się zniszczyć. Okazuje się jednak, że to niepełny obraz. Badania opisane w Science przez zespół Su-Jin Kim i Hyo-Eun Kim pokazują, że do pogarszania stanu stawów może przyczyniać się też mechanizm hormonalny związany z nadciśnieniem tętniczym.
Naukowcy podpowiadają. Co pomaga w nauce matematyki?
6 października 2026, 18:22Matematyka wymaga nie tylko znajomości wzorów, ale przede wszystkim zrozumienia abstrakcyjnych pojęć i umiejętności wykorzystania ich w praktyce. Badania nad procesem uczenia się pokazują, że samo czytanie podręcznika lub przeglądanie gotowych rozwiązań nie wystarcza, by trwale zapamiętać materiał. Co więc naprawdę pomaga w nauce matematyki? Sprawdzamy, które metody mają potwierdzenie w badaniach i jak wykorzystać je w codziennej nauce
Dwujęzyczne przedszkole – czy warto? Co daje dziecku, ile kosztuje i jak je wybrać w 2026 roku
6 października 2026, 18:10Dwujęzyczne przedszkole to placówka, w której dziecko przez znaczną część dnia (zwykle co najmniej połowę) funkcjonuje w języku angielskim: bawi się, je, sprząta, słucha bajek i rozwiązuje zadania z nauczycielem mówiącym wyłącznie po angielsku. Nie chodzi o lekcję angielskiego dwa razy w tygodniu, tylko o codzienne „zanurzenie” w drugim języku. Dla większości dzieci w wieku 2,5–6 lat jest to najłatwiejszy moment w życiu na przyswojenie drugiego języka, dlatego w praktyce odpowiedź brzmi: tak, warto, pod warunkiem że placówka rzeczywiście jest dwujęzyczna, a nie tylko tak się nazywa. Ten tekst wyjaśnia, czym dwujęzyczne przedszkole różni się od „przedszkola z angielskim”, co daje dziecku poza samym językiem, ile kosztuje w Warszawie w 2026 roku, jakie są realne wady tego rozwiązania i na co zwrócić uwagę, zanim podpiszesz umowę.
Wirusy, pasożyty i bakteria odpowiadają za 12% nowotworów na świecie
6 października 2026, 13:02Profilaktyka przeciwnowotworowa kojarzy się przede wszystkim z niepaleniem, unikaniem alkoholu, ruchem i zdrową dietą. Tymczasem część zachorowań ma źródło w zakażeniach. Bakteria bytująca w żołądku, wirus atakujący wątrobę czy pasożyty mogą być przyczynami chorób nowotworowych. Według analizy opublikowanej w „The Lancet Oncology” w 2024 roku czynnikom infekcyjnym można przypisać około 2,3 milionów zachorowań na nowotwory na całym świecie. To 12% wszystkich przypadków. W Europie udział ten był bardzo zróżnicowany: od 4% na północy do 10% w części środkowej i wschodniej.
Pierwsza planeta „drugiej generacji” wokół białego karła czy planeta z atmosferą „drugiej generacji”?
6 października 2026, 10:26Śmierć gwiazdy nie musi oznaczać końca narodzin planet wokół niej. Materia wyrzucona u schyłku życia przez gwiazdę może posłużyć do budowy nowych światów. Na ślady takiego procesu trafił zespół naukowy z Niemiec, USA i Wielkiej Brytanii, na którego czele stał Jamie T. Williams z University of Warwick. Naukowcy zwrócili uwagę na niezwykły skład materii pochłanianej przez białego karła.
W Mohendżo Daro nierówności się zmniejszały, a ludzie bogacili?
5 października 2026, 12:16Rozwój pierwszych miast często łączy się z narodzinami potężnych elit i pogłębiającymi się różnicami majątkowymi. Tymczasem badania Mohendżo Daro, jednego z dużych miast cywilizacji doliny Indusu, pokazują inną możliwość. Analiza powierzchni domów sugeruje, że nierówności ekonomiczne z czasem tam malały. Adam S. Green z University of York oraz Iqtedar Alam i Cameron Petrie z University of Cambridge opublikowali na łamach Antiquity artykuł, w którym omawiają hipotezę, że zmniejszanie się nierówności społecznych było spowodowane sposobem zarządzania miastem.
« poprzednia strona następna strona » 1 2 3 4 5 6 7 …
